PeilingPraktijken

Alles over goede en slechte peilingen.

Weblog

Drukte in de metro van Moskou

Op donderdag 19 januari 2017 stuurde Gert-Jan Dennekamp, verslaggever van NOS/Nieuwsuur, een tweet rond met een aardige grafiek over de metro in Moskou. Die grafiek probeert de drukte op de verschillende stations in beeld te brengen. Zo op het eerste gezicht lijkt een heldere, informatieve grafiek. Toch zitten er onvolkomenheden in.

Is de ‘Graaier van het jaar’ gemanipuleerd?

Eind 2016 organiseerde het radioprogramma Bureau Buitenland de verkiezing van de ‘Graaier van het jaar’. Het ging om het kiezen van de meest corrupte autoritaire leider. Er was ook een publieksprijs. Daarvoor konden de luisteraars stemmen in een peiling op de website van het programma. Met die peiling was wel heel erg veel mis. Een flutpeiling dus.

Belgische staatssecretaris in de fout met ‘kwakkelende grafiek’

Het aantal regularisatieaanvragen (aanvragen voor een verblijfsvergunning om een buitengewone reden) is in België drastische gedaald. Dat meldt de Belgische staatssecretaris voor Asiel en Migratie Theo Francken op 4 januari 2017. Volgens hem komt dat omdat een dergelijke aanvraag niet meer gratis is. Zijn partij (de N-VA) onderbouwt dit bericht met een grafiek. Met die grafiek is echter van alles mis. De Belgische krant “De Morgen” spreekt terecht van een ‘kwakkelende grafiek’.

Zijn er echt minder dan een half miljoen werklozen?

Voor het eerst sinds begin 2012 is de werkloosheid weer onder de half miljoen uitgekomen. Het aantal werklozen bedroeg in november 499 duizend. Daarmee was 5,6 procent van de beroepsbevolking werkloos. Dat was het bericht waarmee het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) op 15 december 2016 naar buiten kwam. Veel media namen het bericht over. Helaas klopt het bericht niet. Je kunt uit de CBS-cijfers niet concluderen dat het aantal werklozen onder de half miljoen ligt.

Wie wordt lijsttrekker voor de PvdA?

Wie wordt de lijsttrekker van de PvdA bij de Verkiezingen voor de Tweede Kamer van 15 maart 2017? Er zijn twee kandidaten: Diederik Samsom en Lodewijk Asscher. De leden van de partij kunnen via een stemming hun voorkeur uitspreken. Die stemming is in volle gang. Velen zijn nieuwsgierig wie het gaat worden. Dus voerde Ipsos een peiling uit. Hoe zinvol is deze peiling?

Is het aantal schone openbare toiletten wel drastisch gedaald?

Na twee opeenvolgende jaren van stijging, is de hygiëne in openbare toiletten schrikbarend gedaald. Van de 150 onderzochte openbare toiletten bleek slechts 27% bacteriologisch schoon. Dat bleek uit het Nationaal Toiletonderzoek 2016 dat op 15 november 2016 werd gepubliceerd. Als de uitkomsten zo schrikbarend zijn, is het goed om nog eens even te kijken naar de opzet en uitvoering van dit onderzoek.

Beheersen Nederlanders de Engelse taal echt het best?

Nederlanders beheersen de Engelse taal het best, in vergelijking met andere landen waar het niet de moedertaal is. Dat blijkt uit een uitgebreid onderzoek van taalbureau Education First (EF). Aldus een bericht op de website van de NOS op 15 november 2016. De kop van het bericht doet er nog een schepje bovenop: ‘We rock! Nederlanders beheersen de Engelse taal het best’. Het is een mooi bericht. Om trots op te zijn. Maar klopt het wel? Tijd voor nader onderzoek.

De peilers voorspelden Clinton, maar het werd Trump

Op 8 november 2016 werd Donald Trump gekozen tot president van de Verenigde Staten. Voor velen kwam deze uitslag van de verkiezingen als een verrassing. Ze dachten dat Hillary Clinton de nieuwe president zou worden. Zaten al die peilers in de VS er dan naast? Als we kijken naar de laatste peilingen, dan lijkt het daar wel op.

Een bizarre grafiek van het NRC

Het NRC heeft een peiling laten uitvoeren onder lokale en regionale PvdA’ers, zoals raadsleden, Provinciale Statenleden, wethouders en burgemeesters. Een van de vragen was “Hoe vindt u het achteraf dat de PvdA met de VVD is gaan regeren?” De antwoorden op die vraag zijn door NRC in de vorm van een cirkeldiagram weergegeven op de website nrc.nl. Dat is wel een heel bizarre grafiek geworden. Alles wat je fout kunt doen bij zo’n grafiek is ook fout gegaan.

Zaten de peilers er dan helemaal naast op IJsland?

De NOS meldde op zondagmiddag 30 oktober dat de Piratenpartij op IJsland niet de grote winnaar is geworden van de parlementsverkiezing zoals in de peilingen werd voorspeld. Zaten de peilers er dan helemaal naast? Nou, dat viel nogal mee.

Een flutpeiling over de verkiezing van de lijsttrekker van de PvdA

De verkiezingscampagne begint op gang te komen. Dat betekent een gestage stroom van peilingen. Helaas zitten daar ook flutpeilingen bij. Dat zijn peilingen die niet voldoen aan de richtlijnen voor deugdelijke peilingen. En dus zijn de uitkomsten volstrekt onbetrouwbaar. Op 17 oktober kwam er weer zo’n flutpeiling langs. Hij was van Jaap Jansen van BNR Nieuwsradio en hij ging over de verkiezing van de lijsttrekker van de PvdA.

Foute thematische kaarten zetten je op het verkeerde been

De Amerikaanse verkiezingscampagne woedt in alle hevigheid. Vrijwel dagelijks zijn er nieuwe peilingen. En dus zie je ook heel wat thematische kaarten langskomen waarop de voorspellingen grafisch zijn weergegeven. De meeste kaarten geven helaas een verkeerd beeld. Deze kaarten beginnen nu ook in de Nederlandse media te verschijnen. Op 11 oktober 2016 verscheen zo’n foute thematische kaart in de NRC.

Pas op voor éénvraags flutpeilingen

‘Meer dan 9 op de 10 Nederlanders is helemaal klaar met het #partijkartel. Pak uw stem terug op 15 maart!’. Dat riep Thierry Baudet op Twitter op 12 oktober 2016. Hij deed dat op basis van de uitkomsten van een peiling in De Telegraaf. Helaas was die peiling totaal niet representatief. En dus is de uitkomst waardeloos.

Mooi rapport van de VSNU, maar de grafieken kunnen beter

Op 10 oktober 2016 publiceerde de VSNU (de Vereniging van universiteiten) het ‘Eindrapport Hoofdlijnenakkoord en Prestatieafspraken’. Daarin is nagegaan of de universiteiten hun prestatieafspraken met de overheid zijn nagekomen. De VSNU is een eerbiedwaardige organisatie. Je zou daarom verwachten dat deze organisatie zorgvuldig met de grafieken in deze publicatie is omgegaan. Dat is helaas niet het geval. Er staan enkele slechte grafieken in.

Flutpeiling van Trouw over Zorgfonds

Op 7 oktober 2016 verscheen er en peiling op de website van het dagblad Trouw. In de peiling werd aan de lezers gevraagd of ze voor- of tegenstander waren van een Nationaal Zorgfonds. Deze peiling is slecht ontworpen en ook slecht uitgevoerd. Daarom kan je niets met de uitkomsten. Het is een flutpeiling.

De peilers zaten ernaast in Colombia

En weer ging er iets mis met peilingen voorafgaand aan een referendum. Dit keer was het Colombia. De peilingen voorspelden dat een flinke meerderheid van de bevolking voor het vredesverdrag zou gaan stemmen. Maar de werkelijkheid was anders. Bij het referendum op 2 oktober 2016 bleek een nipte meerderheid (50,2%) tegen het verdrag. Hoe kan dat nou?

Foute grafiek van Forum voor Democratie

Terecht merkt politicoloog Tom van der Meer op de blog ‘Stuk Rood Vlees’ op dat Forum voor Democratie overdrijft met zijn grafiek over de uitslag van het Oekraïne-referendum. Eigenlijk is de grafiek gewoon fout. Hij wekt de indruk dat meer mensen ‘tegen’ hebben gestemd dan in werkelijkheid het geval was.

Hoe kun je de daling van de werkloosheid wat rooskleuriger weergeven?

De werkloosheid is in Nederland de afgelopen tijd gedaald. Dat werd nog eens bevestigd door cijfers die op 15 september 2016 bekend werden gemaakt door het CBS. Die cijfers werden overgenomen door het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en coalitiepartij VVD. Ze maakten hun eigen grafische weergave van deze cijfers. Daarbij krijg je de indruk dat is geprobeerd de cijfers spectaculairder weer te geven dan ze in werkelijkheid zijn.

Hoe groot is de kans dat Hillary Clinton wint?

Hoe groot is de kans dat Hillary Clinton wint van Donald Trump bij de komende presidentsverkiezingen van 8 november 2016? Allerlei deskundigen proberen op basis van peilingen die winstkans te voorspellen. Nate Silver, van de website FiveThirtyEight, is één van die deskundigen. Hij gebruikt thematische kaarten om die voorspellingen zichtbaar te maken. Die kaarten zijn lang niet altijd even goed.

Hoed u voor choropleten!

De campagne voor de Amerikaanse presidentsverkiezingen is al weer in volle hevigheid losgebarsten. En dat betekent dat er ook weer veel peilingen zijn. De uitkomsten van die peilingen, en straks ook de verkiezingsuitslag zelf, moeten voor het publiek helder in beeld worden gebracht. De media gebruiken daarvoor meestal een speciaal soort thematische kaart. Dat is de choropleet. De vraag is echter of zo’n kaart wel een correct beeld geeft. Helaas is dit vaak niet het geval.