PeilingPraktijken

Alles over goede en slechte peilingen.

2017

Een povere peiling van RTL over de kabinetsformatie

Meerderheid GroenLinks-stemmers baalt: 'Onbegrijpelijk, ik snap Jesse niet'. Dat was de kop van een nieuwsbericht op de website van RTL op 12 juni 2017. Veel GroenLinks-stemmers waren het kennelijk niet eens met het besluit van Jesse Klaver om te stoppen met de formatieonderhandelingen. Dit zou allemaal blijken uit een peiling in opdracht van RTL Nieuws. Helaas was het wel een slechte peiling, zodat je weinig waarde kunt hechten aan de uitkomsten.

En hoe deden de peilers het bij de Franse parlementsverkiezingen?

De Fransen stemmen de laatste tijd heel wat af. Eerst moesten ze in twee ronden (op 23 april 2017 en 7 mei 2017) een nieuw president kiezen. En nu is het Franse parlement aan de beurt. Die verkiezingen gaan ook weer in twee rondes. De eerste ronde was op 11 juni 2017. Hoe deden de peilers het? Niet onaardig, maar er viel toch nog wel wat aan te merken.

Een flutpeiling van het AD over hoofddoekjes

Op 18 mei 2017 bevatte het actualiteitenprogramma EenVandaag een item over hoofddoekjes. Het ging over het toestaan van hoofddoekjes bij de Amsterdamse politie. In dit item werd een peiling van het dagblad AD aangehaald. Volgens presentator Rob Hadders zou uit dit onderzoek blijken dat 84% van de Nederlanders tegen die hoofddoekjes bij de politie is. Hij vergat daarbij te zeggen dat dit onderzoek totaal niet representatief was en dus geen enkele waarde had.

De peilers deden het goed in Nordrhein-Westfalen

Op 15 mei 2017 waren er verkiezingen in de Duitse deelstaat Nordrhein-Westfalen. Dit is een grote deelstaat die grenst aan Nederland. Aanvankelijk was de verwachting dat de SPD zou winnen, maar tot veler verrassing werd het de CDU. Er werd niet heel veel gepeild tijdens de verkiezingscampagne, maar de wel gehouden peilingen pakten de ontwikkelingen goed op.

Deze grafieken zijn bepaald geen kampioenen

Een meerderheid (58%) van de voetballiefhebbers ziet het liefst dat Feyenoord landskampioen wordt. Dat bleek op 12 mei 2017 (vlak voor het einde van de competitie) uit een peiling van EenVandaag (in samenwerking met NOS Studio Sport) onder ruim 17.000 leden van het Opiniepanel. 38 % van de respondenten hoopt dat Ajax kampioen wordt. De uitkomsten van de peiling worden ook in de vorm van grafieken weergegeven. Die grafieken zijn echter erg slordig.

Een mooie avocado, maar een erg foute grafiek

Een grafiek is bedoeld om informatie in een set gegevens naar boven te brengen en die op een heldere manier te tonen. Dat werkt alleen als de grafiek goed is ontworpen. De ontwerper moet zich aan een aantal richtlijnen houden. Doet hij dat niet, dan kunnen ‘gedrochten’ ontstaan. In het dagblad Trouw stond op 9 mei 2017 zo’n gedrocht. Hij zou hoog scoren in een wedstrijd voor de slechtste grafiek ooit.

Er is veel mis met deze grafiek van EenVandaag

Op 2 mei 2017 ging het in EenVandaag, de actualiteitenrubriek op NPO1, over de hoogte van de zorgpremie. De grote zorgverzekeraars maken verlies. Dat kan volgens EenVandaag maar één ding betekenen en dat is dat de zorgpremie omhoog gaat. Op TV en op de website van het programma werd onderstaande grafiek getoond. Die roept een beeld op van een sterke stijging door de jaren van de zorgpremie. Helaas is er veel mis met de grafiek.

De Franse peilers zaten ernaast in de tweede ronde

De Franse peilers deden het in de tweede ronde van de presidentsverkiezingen (op 7 mei 2017) niet zo goed als in de eerste ronde (op 23 april 2017). Toen viel de werkelijke uitslag bij alle peilers binnen de onzekerheidsmarges. Dat was nu niet het geval. Bij alle peilers vielen de voorspellingen voor Macron te laag uit (en dus waren de voorspellingen voor Le Pen te hoog).

Is er wel meer steun voor de monarchie?

Na het dieptepunt van vorig jaar, toen de steun voor de monarchie bleef steken op 65 procent, is er dit jaar weer een kleine opleving. 70 procent van de Nederlanders zegt nu achter de monarchie te staan. Aldus een bericht op de website van de NOS op 27 april 2017. Het lijkt er inderdaad op dat de steun is gestegen. Maar klopt dit? Een nadere analyse leert dat je deze conclusie niet kunt trekken.

De Franse peilers deden het goed

De Franse peilers deden het goed in de eerste ronde van de Franse presidentsverkiezing op 23 april 2017. De echte uitslag viel binnen de onzekerheidsmarges van deze peilingen.

De valkuilen van het peilen van groepen met een migratieachtergrond

Het is altijd lastig om groepen te peilen met een migratieachtergrond. Dit komt om je heel vaak geen aselecte steekproef uit die groepen kunt trekken. Dat was ook weer goed te zien bij een peiling die is gedaan rondom het Turkse referendum. De uitkomsten zaten er behoorlijk naast.

Stijgt het klantenoordeel van een OV-reis zo snel?

Het algemene klantenoordeel over een OV-reis, was in 2016 hoger dan ooit. Dat blijkt uit de OV-Klantenbarometer, die eind 2016 voor de 16e keer op rij is uitgevoerd. Aldus een bericht op de website van Verkeerskunde, hét multimediale platform voor verkeerskundigen. Ter illustratie is onderstaande grafiek in het bericht opgenomen. Daarin wordt de suggestie gewekt van een behoorlijke stijging in de loop van de tijd. Gaat de stijging van het klantoordeel inderdaad zo hard? Bij nadere bestudering van de grafiek blijkt die stijging niet zo spectaculair te zijn.

Hoe deden de peilers het bij de verkiezingen?

Op 15 maart 2017 waren er verkiezingen voor de Tweede Kamer. Daaraan vooraf ging een lange verkiezingscampagne. En er werd veel gepeild. De zes belangrijkste peilers waren I&O Research, Kantar Public, het LISS-Panel, Peil, de Politieke Barometer en De Stemming. Hoe brachten zijn het er af? Niet slecht. Maar toch waren er een paar missers.

Forum voor Democratie manipuleert weer een grafiek

Op 12 maart 2017 verspreidde Thierry Baudet een grafiek op Twitter waaruit zou moeten blijken dat er een explosieve groei is van het aantal likes (en engagements) op Facebook. Volgens de getoonde gegevens heeft Forum voor Democratie inderdaad de meeste likes, maar de grafiek klopt niet. De verschillen zijn groter weergegeven dan ze in werkelijkheid zijn.

Is de consumptie van frisdrank echt zo sterk gedaald?

Op vrijdag 10 maart 2017 kwam de NOS in het journaal met het bericht dat de verkoop van de frisdrank Sprite met suiker stopt. Alleen de suikerloze versie blijft. Het bericht werd opgefleurd met een grafiek waarin getoond werd de consumptie van frisdrank de afgelopen Jaren behoorlijk is gedaald. Helaas klopt de grafiek niet.

Een explosie van het eigen risico? Wel met deze grafiek van de SP

De SP wil het eigen risico in de zorg afschaffen. Dit eigen risico is neemt immers steeds maar toe. Volgens de SP is er zelfs sprake van een explosieve stijging. Dat is duidelijk te zien in de onderstaande grafiek. Die grafiek werd op 5 maart 2017 door de SP rondgestuurd via Twitter. Na 2012 lijkt het eigen risico inderdaad explosief te zijn gestegen, van niets tot een heel groot bedrag. Alleen is er iets mis met deze grafiek.

Heeft Jesse Klaver het Carré-debat wel gewonnen?

‘Kijkers roepen Jesse Klaver uit tot winnaar Carré-debat’. Aldus de kop van een nieuwsbericht op de website van RTL Nieuws op 5 maart 2017. Meteen na afloop van het debat had RTL de meningen van de kijkers gepeild. Kennelijk kwam Jesse Klaver (GroenLinks) als winnaar uit die peiling. Dat was wel een erg snelle peiling. En het roept de vraag op of die peiling wel klopt.

Is DENK de grootste partij op de Hogeschool Rotterdam?

De verkiezingen komen eraan. En dus volgen de peilingen elkaar in hoog tempo op. Zo werd ook een peiling georganiseerd bij de Hogeschool Rotterdam. De opvallende uitkomst van die peiling was dat DENK de grootste partij was. Dat zou misschien wel kunnen omdat er veel mensen met een migratieachtergrond in Rotterdam wonen, maar toch vraag je je bij deze uitkomsten af of de peiling wel goed in elkaar zat. Tijd voor een nadere analyse dus.

Een ‘fake’ peiling van Trump

“The FAKE NEWS media (failing @nytimes, @NBCNews, @ABC, @CBS, @CNN) is not my enemy, it is the enemy of the American People!” Aldus een tweet van Donald Trump op 17 december 2017. Trump is kennelijk op het oorlogspad tegen de media. Hij probeert steun te krijgen van het volk voor zijn strijd via een peiling. Die peiling, de Mainstream Media Accountability Survey, zit echter heel slecht in elkaar. Alles lijkt erop gericht te zijn de respondenten de kant van Trump op te sturen.

Over zelfselectie en manipulatie

Een steekproef voor een peiling moet bij voorkeur via loting tot stand komen. Immers, zo krijg je een representatieve peiling. Helaas gebeurt dat niet altijd. Het is meestal sneller en goedkoper om gebruik te maken van zelfselectie. Dat is niet zonder risico’s. Het is namelijk niet ondenkbaar dat groepen respondenten dan proberen de uitkomst van een peiling te manipuleren. Dat heeft zich ook voorgedaan bij een peiling naar aanleiding van het Noordelijk Lijsttrekkersdebat.

Drukte in de metro van Moskou

Op donderdag 19 januari 2017 stuurde Gert-Jan Dennekamp, verslaggever van NOS/Nieuwsuur, een tweet rond met een aardige grafiek over de metro in Moskou. Die grafiek probeert de drukte op de verschillende stations in beeld te brengen. Zo op het eerste gezicht lijkt een heldere, informatieve grafiek. Toch zitten er onvolkomenheden in.

Is de ‘Graaier van het jaar’ gemanipuleerd?

Eind 2016 organiseerde het radioprogramma Bureau Buitenland de verkiezing van de ‘Graaier van het jaar’. Het ging om het kiezen van de meest corrupte autoritaire leider. Er was ook een publieksprijs. Daarvoor konden de luisteraars stemmen in een peiling op de website van het programma. Met die peiling was wel heel erg veel mis. Een flutpeiling dus.

Belgische staatssecretaris in de fout met ‘kwakkelende grafiek’

Het aantal regularisatieaanvragen (aanvragen voor een verblijfsvergunning om een buitengewone reden) is in België drastische gedaald. Dat meldt de Belgische staatssecretaris voor Asiel en Migratie Theo Francken op 4 januari 2017. Volgens hem komt dat omdat een dergelijke aanvraag niet meer gratis is. Zijn partij (de N-VA) onderbouwt dit bericht met een grafiek. Met die grafiek is echter van alles mis. De Belgische krant “De Morgen” spreekt terecht van een ‘kwakkelende grafiek’.