Het is helemaal mis met de grafiek van Nieuwsuur

Op 18 oktober was een van de onderwerpen in Nieuwsuur de mensenhandel en het grote aantal slachtoffers daarvan in Nederland. De cijfers van de Nationaal Rapporteur Corinne Dettmeijer werden geïllustreerd aan de hand van een grafiek. Met die grafiek is echter wel heel veel mis.

Hieronder is die grafiek van Nieuwsuur wat meer uitvergroot. Wat is er mis met deze grafiek? In de eerste plaats helpen de teksten bij de grafiek helemaal niet bij de interpretatie ervan. Boven de grafiek staat ‘MENSENHANDEL’ terwijl de titel ‘SLACHTOFFERS VAN MENSENHANDEL’ veel duidelijker zou zijn geweest.

Dan staat het getal 6250 zo maar ergens in de blauwe sector van het cirkeladiagram. Ja, wat 6250? Naluisteren van het item levert op dat dit het totaal aantal slachtoffers van mensenhandel is in Nederland. Die 6250 slaat dus niet alleen op de blauwsector, maar ook op de geelgroene sector. Dit haal je niet zomaar even uit de grafiek.

En wat stellen die twee sectoren dan voor? Als je het gesprek volgt, dan wordt duidelijk dat de geelgroene sector slaat op de 20% geregistreerde gevallen en de blauwe sector op de 80% ongeregistreerde gevallen. Helaas staat dit allemaal niet vermeld in de grafiek.

Een ander ernstig probleem is dat de grafiek in een soort driedimensionaal perspectief is getekend. Het gebruik van 3D-grafieken wordt door de deskundigen sterk afgeraden. De reden is dat ze slecht te interpreteren zijn. Zo lijkt in bovenstaande 3D-taart de blauwe sector groter omdat ook de voorkant is mee getekend. Verder verwringt het perspectief de vorm van de verschillende sectoren waardoor ze slecht vergelijkbaar zijn. Dus geen 3D-grafiek!

In de grafiek hieronder is het driedimensionale perspectief verwijderd. Het resultaat is een ‘platte’ grafiek die eenvoudiger te interpreteren is. Daar gaat het toch om. Verder zijn teksten toegevoegd waardoor het duidelijker wordt wat de verschillende onderdelen voorstellen.

Eigenlijk zou je helemaal geen cirkeldiagram moeten gebruiken. Dit type grafiek heeft teveel nadelen. En er is immers een goed alternatief. Dat is het staafdiagram. Hieronder zijn de cijfers over mensenhandel in de vorm van zo’n staafdiagram getekend. Door gebruik te maken van horizontale staven is er ruimte om de namen van de verschillende categorieën vlakbij de staven te zetten. En de lengtes van de staven zijn goed vergelijkbaar.

Het lijkt erop dat het vooral vormgevers zijn die grafieken als die van Nieuwsuur maken. Het zou mooi zijn als er ook statistici naar keken. Dat levert vast betere grafieken op.