PeilingPraktijken

Alles over goede en slechte peilingen.

Weblog

De choropletische gevaren van Zwarte Piet

Elk jaar opnieuw laait de discussie over Zwarte Piet op. En dan zijn er ook weer peilingen over de kleur van Zwarte Piet. De gegevens van die peilingen kun je ook gebruiken om een beeld te geven van de spreiding van de meningen verspreid over het land. Dat doe je met een thematische kaart. Maar daar zitten wel haken en ogen aan. We laten dat zien aan de hand van een paar fraaie kaartvoorbeelden van onderzoeker Josse de Voogd.

Stadsenquête van Leiden rammelt aan alle kanten

De gemeente Leiden vraagt zich af hoe de stad er over 20 jaar uit zal zien. Het jaar 2040 lijkt ver weg, maar toch is de gemeente nu al bezig met zich voorbereiden op de toekomst. De bevolking is uitgenodigd mee te praten en mee te denken. Onderdeel van dit project is een online peiling. Helaas is deze peiling wel heel erg slecht opgezet. Daarom kun je niet verwachten dat hij zinnige uitkomsten oplevert.

Hoe representatief is deze peiling over schelden op de docenten?

‘Leerlingen die schelden, intimideren of zelfs fysiek geweld gebruiken tegen hun leraar: ruim een kwart van de middelbare schooldocenten heeft hier het afgelopen jaar mee te maken gehad. Dat blijkt uit een representatieve enquête van onderzoeksbureau DUO onder meer dan duizend docenten’. Zo begint een artikel op de NOS-website op 28 november 2018. Is er inderdaad sprake van een representatieve peiling?

Handen omhoog voor de radio, maar toch ook weer niet

De handen gingen op maandag 19 november 2018 in de lucht bij Jurgen van den Berg, presentator van het NOS Radio 1 Journaal. Want uit een peiling van onderzoeksbureau Newcom zou blijken dat radio het meest vertrouwde medium is. Helaas bleek het allemaal wat genuanceerder te liggen, want hij was vergeten rekening te houden met de onzekerheidsmarges van de peiling.

Is dit onderzoek over hacken wel representatief?

Bijna 200.000 jongeren tussen 12 en 18 jaar hebben weleens een mobiele telefoon gekraakt. Zo’n 70.000 tieners zijn een computer binnengedrongen. Aldus een bericht in het AD op 13 november 2018. Volgens de krant zijn de cijfers afkomstig uit een representatief onderzoek van Veiliginternetten.nl naar de ‘hackervaring’ van ruim duizend 12 tot 18-jarigen. Maar hoe representatief is dit onderzoek eigenlijk? Tijd voor een nadere analyse.

Is een embargo op peilingen een goed idee?

Op 10 november 2018 waren er gemeenteraadsverkiezingen in Slowakije. Twee dagen eerder, op 8 november was een embargo op politieke activiteiten van kracht geworden. Dat embargo bleef van kracht tot aan het einde van de verkiezingsdag. Hoe zit het eigenlijk met embargo’s op peilingen in Europa?

De Amerikaanse peilers deden het dit keer best goed

Op 6 november 2018 waren er tussentijdse verkiezingen in de Verenigde Staten. Ze worden de ‘midterms’ genoemd. Het zijn geen presidentsverkiezingen, maar een combinatie van veel andere verkiezingen. Het ging bijvoorbeeld om verkiezingen voor het Huis van Afgevaardigden (onze Tweede Kamer) en de Senaat (onze Eerste Kamer). Maar ook kon je nieuwe gouverneurs, sheriffs en schoolbesturen kiezen. Het een hele klus voor de peilers om goede voorspellingen te doen voor al die verkiezingen. Om toch een beeld te krijgen van de prestaties van de peilers, kijken we hier naar de verkiezingen voor het Congres.

Daalt het aantal geldautomaten wel zo snel?

Op 5 november 2018 bracht het NOS-journaal een bericht over het afnemend aantal geldautomaten in Nederland. Daarbij werd een grafiek getoond die suggereerde dat de afname toch wel heel snel ging. Een snelle blik op de grafiek wekt de indruk dat het aantal geldautomaten bijna gehalveerd is.

Verwarrende grafieken over roken in het Leidsch Dagblad

Op 31 oktober 2018 presenteerde het Leidsch Dagblad de resultaten van een onderzoek over het stoppen met roken. Het onderzoek was uitgevoerd door RegioPeil/HMC. In het artikel had de krant ook een aantal grafieken opgenomen. Helaas klopten er diverse zaken niet in die grafieken. Het begint er al mee dat de titel van de grafiek in de papieren versie (Wat vindt u van de toenemende anti-rookmaatregelen in de samenleving?) een heel andere was dan die van dezelfde grafiek in de digitale versie (Pakje sigaretten duurder dan 10 euro?). Maar er is meer mis.

De peilers deden het redelijk in Beieren

Er was veel belangstelling voor de verkiezingen in de Duitse deelstaat Beieren. Volgens de landelijke peilingen ging het niet goed met de twee regeringspartijen CDU/CSU en de SDP. Zou die neergang zich ook voordoen in Beieren? En zou de rechts-populistische AfD daarvan kunnen profiteren? De Groenen leken het juist heel goed te doen in Beieren en konden wel eens de tweede partij worden. En de snelle opkomst van de AfD leek tot stilstand gekomen. Maar kloppen die peilingen wel? Een kleine analyse.

De scootmobielen vliegen uit de bocht

Op zaterdag 13 oktober 2018 had het consumentenprogramma Kassa van BNNVARA een item over ongelukken met scootmobielen. Het programma noemde de scootmobiel het gevaarlijkste vervoermiddel in Nederland. In het programma werden enkele grafieken vertoond. Daarbij was ook onderstaand lijndiagram. Die toont (onder anderen) het percentage scootmobieldoden in het totaal aantal verkeersdoden. Er lijkt sprake te zijn van een zorgelijk grote stijging van scootmobieldoden. De lijn in de grafiek stijgt immers snel. Klopt dit allemaal wel?

Hoe een online referendum over een kunstwerk toch anders afliep

Op het Raoul Wallenbergplein in Alphen a/d Rijn staat een kunstwerk. Het heet 'A Dark Limousine Exit' en is gemaakt door Ernst Hazenbroek. In de zomer van 2018 besloot het gemeentebestuur dat dit kunstwerk moest worden vervangen door een ander, meer markant kunstwerk dat de identiteit van de gemeente beter weerspiegelt. De gemeente wilde de inwoners laten beslissen wat er moest gebeuren. Daarvoor deed de gemeente een peiling onder de bevolking. Het leek wel wat op een online referendum. Ook de regionale editie van het dagblad AD voerde een peiling uit. Dat was een mooie gelegenheid om twee methoden van peilen met elkaar te vergelijken.

Is de AfD wel de tweede partij in Duitsland?

Op 21 september 2018 publiceerde de Duitse omroep ARD de resultaten van een opiniepeiling over de politieke stand van zaken in Duitsland. De NOS nam nog diezelfde dag het bericht over van de ARD. Beide omroepen concludeerden dat de rechts-populistische AfD (Alternative für Deutschland) nu de tweede partij in Duitsland is. De vraag is of je die conclusie kan trekken. Nou, dat is niet het geval.

Een flutpeiling van de NOS over de zomertijd

Het kabinet neemt binnenkort een besluit over de zomertijd. Minister Ollongren zegt daarbij rekening te houden met de wens van zoveel mogelijk Nederlanders. Hoe wordt die wens dan gemeten? De NOS besloot de wens van de Nederlanders te meten. Zowel op Twitter als Facebook verscheen op 14 september 2018 dezelfde 1-vraags peiling. De peiling is bijzonder slecht. Het is een flutpeiling. Hier nog even de feiten op een rij.

Misleidende grafiek van de VRT over de Zweedse verkiezingen

Op 9 september 2018 waren er parlementsverkiezingen in Zweden. Die verkiezingen trokken de aandacht van veel internationale media. De reden was dat de rechtse-populistische anti-immigratiepartij Sverigedemokraterna (Zweden Democraten) het heel goed deed in de verkiezingscampagne. Volgens sommige analisten zou die partij wel eens de grootste van het land kunnen worden. Ook de VRT, de Vlaamse openbare omroep, bracht de uitslag op haar nieuwswebsite VRT NWS. Helaas was de grafiek in dit item erg slecht. Lezers/kijkers konden daardoor vrij eenvoudig op het verkeerde been worden gezet.

De Zweedse peilers deden het goed

Op 9 september 2018 waren er parlementsverkiezingen in Zweden. Die verkiezingen trokken internationaal de aandacht omdat de rechtse-populistische anti-immigratiepartij Sverigedemokraterna (Zweden Democraten, SD) het heel goed deed in de verkiezingscampagne. Sommige analisten vreesden zelfs dat deze partij wel eens een kwart van de stemmen zou kunnen krijgen. Daarmee zou de partij wel eens de grootste van het land kunnen worden.

Een slechte peiling van de EU over het afschaffen van de zomer en wintertijd

Op 31 augustus 2018 kondigde voorzitter Claude Juncker van de Europese Commissie (EC) aan dat deze Commissie het systeem van zomer- en wintertijd wil afschaffen. Hij kwam met deze mededeling nadat uit een ‘raadpleging’ van de inwoners van de EU was gebleken dat een groot deel (84%) af wilde van het twee maal per jaar verzetten van de klok. De voorzitter van de EC zei tegen de Duitse omroep ZDF: ‘De mensen willen het, dus we gaan het doen’. De vraag is echter hoe betrouwbaar de uitkomsten van de raadpleging zijn. Geven die wel een goed (representatief) beeld van de mening van de inwoners van de EU? Nou, nee.

Een bizar slechte grafiek over de Eerste Kamer

Binnenkort verschijnt een nieuw Engelstalig boek over de Eerste Kamer, geschreven door de eigen medewerkers. Ze willen immers in het buitenland ook weten hoe de Nederlandse Senaat politiek is samengesteld. Als preview werd een infographic uit het boek verspreid. Ik zou dat gewoon een grafiek noemen. Helaas is het een bijzonder slechte grafiek.

Deze grafiek van de NOS zitten minstens vier fouten

Op 16 augustus 2018 zat in het NOS-journaal van 18.00 uur en 20.00 uur en in Nieuwsuur een item over de nieuwste vooruitzichten van het Centraal Planbureau (CPB). Een van die vooruitzichten was dat de werkloosheid zou blijven dalen. De NOS maakte daar een grafiek bij. Helaas was dat niet zo’n beste grafiek. Er zaten maar liefst vier belangrijke fouten in.

Ligt Labour wel voor op de Conservatieven?

Number Cruncher Politics (NCP) is een vrij nieuw onderzoeksbureau in het Verenigd Koninkrijk. Het pretendeert het anders te doen dan andere peilers. NCP gaat er prat op het Engelse peildrama in 2015 (alle peilers zaten er toen naast) te hebben voorspeld. Op 15 augustus 2018 kwam NCP met de uitkomsten een nieuwe politieke peiling. Volgens die peiling heeft Labour nu een voorsprong van twee procentpunten op de Conservatieven. Maar klopt die conclusie wel? Kun je de uitkomsten van de peiling zo maar vertalen in een landelijk beeld. Daarop valt nogal wat af te dingen.