PeilingPraktijken

Alles over goede en slechte peilingen.

Weblog

Een Twitter-peiling? Niet doen!

Het is mogelijk om via Twitter een kleine peiling uit te voeren. Dat lijkt een interessante mogelijkheid om onderzoek te doen. Zo’n Twitter-peiling heeft echter nogal wat methodologische tekortkomingen. Daarom is het beter om geen Twitter-peilingen te gebruiken. Helaas kom je ze nog regelmatig tegen. Een voorbeeld is een peiling van de Provincie Zuid-Holland die op zondag 13 juni 2021 op Twitter verscheen.

De peilers deden het niet zo goed in Saksen-Anhalt

Op zondag 6 juni 2021 waren er verkiezingen in de Duitse deelstaat Saksen-Anhalt. Dit is maar een kleine deelstaat met 2,2 miljoen inwoners. De hoofdstad is Maagdenburg. Toch was er veel belangstelling voor die verkiezingen. In september kiest Duitsland immers een nieuwe bondskanselier, en het is de vraag of de CDU van Angela Merkel dan aan de macht kan blijven. De rechts-radicale AfD deed het heel goed in Saksen-Anhalt. Volgens de peilingen zou dit de tweede partij worden. Laten we een blik werpen op die peilingen.

Spannende parlementsverkiezingen in Schotland

Op 6 mei 2021 waren er parlementsverkiezingen in Schotland. De grote vraag was of de Schotse Nationale Partij (SNP) meer dan de helft van de stemmen zou krijgen. Die partij wil een referendum over Schotse onafhankelijkheid. Als meer dan 50% van de kiezers op de SNP stemt, dan komt een referendum dichterbij. En wat voorspelden de peilers? Dat was nog niet zo eenvoudig.

Deze grafiek van GroenLinks over CO2-uitstoot kan wel beter

Op 15, 16 en 17 maart 2021 waren er weer verkiezingen voor de Tweede Kamer. Tijdens de verkiezingscampagne waren de politieke partijen behoorlijk actief op de sociale media. Dat was ook het geval bij GroenLinks. Op de dag van de verkiezingen gaf lijsttrekker Jesse Klaver van GroenLinks, in een Youtube-video vijf redenen om op GroenLinks te stemmen. Een van die redenen was dat GroenLinks zorgt voor de grootste vermindering van de uitstoot van CO2. In het filmpje werd onderstaande grafiek gebruikt. Op die grafiek valt wel het een en ander aan te merken.

Wees voorzichtig met het gebruik van voxpops

Steeds vaker gebruiken media zogenoemde voxpops. Een voxpop is een kort videofragment waarin een onderzoeker de ‘gewone’ man of vrouw bevraagt over een in de regel actueel onderwerp. Voxpops worden soms straatpeilingen genoemd, wat de indruk wekt dat ze een vorm van opinieonderzoek (een soort peilingen) zijn. Dit is echter meestal niet het geval. Daarom is voorzichtigheid geboden met het gebruik en de interpretatie van voxpops. En een scherp besef van wat het wel (journalistieke impressie) en niet (vorm van opinieonderzoek) is.

Een slechte grafiek van Nieuwsuur over vaccinatie

In de aanloop naar de verkiezingen van 17 maart 2021 was er in de media veel aandacht voor de politieke partijen en hun programma’s. Nieuwsuur kwam met een reeks thema-uitzendingen rondom de 13 grootste partijen. Op 2 maart was Esther Ouwehand van de Partij voor de Dieren aan de beurt. Tijdens het gesprek toonde presentator Mariëlle Tweebeeke onderstaande grafiek. Er is van alles mis met deze grafiek. Waarom zo’n onzinnig cirkeldiagram (of eigenlijk donut-diagram), terwijl een staafdiagram (of een dotplot) veel beter is?

Waarom toch weer een cirkeldiagram?

In januari en februari 2021 waren er grote verschillen te zien tussen het aantal toegediende Corona-vaccines in de Europese landen. Vooral de Engelse kranten maakten duidelijk dat het Verenigd Koninkrijk daarbij aan kop lag. Op 1 februari 2021 presenteerde de Daily Mail Online onderstaand cirkeldiagram. Hij bevat het aantal toegediende vaccines in 21 Europese landen. Het is de stand op 26 januari 2021. Dit cirkeldiagram heeft een aantal tekortkomen. Hij roept de vraag op waarom niet een veel eenvoudiger en veel leesbaarder staafdiagram is gebruikt.

Publieksonderzoek van de NOS is niet representatief

Op 15, 16 en 17 maart 2021 zijn er Tweede Kamerverkiezingen. De media peilen dan ook volop wat er zoal leeft onder Nederlandse kiezers. Ook de NOS wil weten wat zij belangrijk vinden en waarover zij zich zorgen maken. Daartoe nodigt de NOS burgers uit om mee te doen aan haar zogenoemde ‘publieksonderzoek’. Geen opinieonderzoek, aldus de NOS in de eigen verantwoording, ‘maar een middel om ervaringen en verhalen van mensen te horen en te peilen wat er leeft. Het helpt de NOS nog beter te berichten over wat er leeft in Nederland’. Het is te hopen dat de NOS handelt in het volle besef van deze bescheiden ambitie. Want het is van groot belang te weten dat dit onderzoek geen representatieve peiling is en dat de gehanteerde vragenlijst aanzienlijke tekortkomingen kent. Voorzichtigheid en terughoudendheid met de uitkomsten van dit onderzoek zijn geboden!

Wilde de meerderheid wel thuisblijven met oud en nieuw?

Stand.nl is een radioprogramma dat dagelijks (op werkdagen) wordt uitgezonden op NPO Radio 1. In het programma komt dagelijks een actuele kwestie aan de orde met een actuele stelling. De luisteraars kunnen over de stelling online of per telefoon stemmen (eens of oneens). Als peiling zit Stand.nl niet goed in elkaar. Het is geen representatieve peiling en dus kun je de uitkomsten niet generaliseren naar de hele bevolking. We illustreren de tekortkomingen van deze peiling aan de hand van een voorbeeld.

Kromgetrokken staafdiagrammen zetten je op het verkeerde been

Als het aan de bestuurlijke elite ligt, komt Nederland duurzamer en inclusiever uit de coronacrises. Dat blijkt uit onderzoek dat door I&O Research in opdracht van de Volkskrant is uitgevoerd. Op 12 december 2020 werden de resultaten van dit onderzoek gepubliceerd. Voor dit onderzoek werden twee steekproeven getrokken: een steekproef uit personen die tot de bestuurlijke elite behoren en een steekproef uit de Nederlandse bevolking. Zo kon de Volkskrant beide groepen met elkaar vergelijken. Daarvoor gebruikte de krant grafieken. Sommige grafieken zagen er echter bizar uit. Ze zetten je behoorlijk op het verkeerde been.

Spreken de Nederlanders echt beter Engels dan de Zweden?

Elke jaar weer maakt het taalinstituut Education First (EF) de English Proficiency Index (EPI) bekend. De EPI meet hoe goed de inwoners van een land de Engelse taal beheersen. Het gaat hierbij om landen waarin Engels niet de moedertaal is. Landen als Nederland en Zweden scoren erg hoog. Ze komen meestal op de eerste of tweede plaats in de ranglijst terecht. In 2020 stond Nederland weer bovenaan, gevolgd door Denemarken en Finland. De vraag is echter hoe dit onderzoek naar Engelse taalvaardigheid in elkaar zit en of de uitkomsten wel representatief zijn voor de deelnemende landen. Is de aandacht die dit onderzoek van EF in de media krijgt, wel terecht? Tijd voor een nadere analyse

De peilers deden het niet zo goed in de VS

Om de vier jaar zijn er presidentsverkiezingen in de VS. Twee kandidaten nemen het dan tegen elkaar op: een kandidaat van de Republikeinse Partij en een kandidaat van de Democratische Partij. Soms zijn er nog andere, onafhankelijke kandidaten, maar die spelen geen rol van betekenis. In 2020 ging de strijd tussen de Republikein Donald Trump en de Democraat Jo Biden. Beide kandidaten waren voortgekomen uit voorverkiezingen die in de 50 staten werden gehouden. Hoe ging het met de peilingen?

Pollen en Corona: causaal verband of alleen maar samenhang?

Is er verband tussen de activiteit van pollen in de lucht en het Coronavirus? Dat onderzochten Martijn Hoogeveen (Open Universiteit), Eric van Gorp (Erasmus MC) en Ellen Hoogeveen (Jeroen Bosch Ziekenhuis). Ze vroegen zich af of het Coronavirus zich gedraagt als een seizoensgebonden virus zoals griep. En hun antwoord was ‘ja’. Die griepachtige zieken verdwijnen naarmate de activiteiten van allergene pollen toenemen. In het Leidsch Dagblad van zaterdag 17 oktober stond een uitgebreid artikel over dit onderzoek. Daarin stond een grote grafiek waarin het verloop in de tijd van het aantal griepachtige verschijnselen (inclusief Corona) en de concentraties pollen werd getoond. Over die grafiek kunnen we nog wel wat opmerkingen maken.

Zijn er minder besmettingen in rijke Belgische gemeenten?

Bestaat er in België verband tussen het aantal besmettingen (per 100.000 inwoners) in een gemeente en de rijkdom van een gemeente. Anders gezegd: Zijn er in rijke gemeenten minder besmettingen dan in arme gemeenten? De Belgische krant De Morgen trok op 25 september 2020 de conclusie dat dit inderdaad het geval was. De krant kwam met een grafiek waaruit dit zou moeten blijken. Alleen had die grafiek enkele tekortkomingen. We geven een paar voorbeelden van betere grafieken.

Deze Twitter-peiling van NL_Wetenschap is een slechte peiling

NL_Wetenschap is een wekelijks wisselaccount van Nederlandse wetenschappers. Elke week beheert een andere wetenschapper dit account. In de week van 21 september 2020 was dat Charlotte Pavillon, hoogleraar privaatrecht, in het bijzonder consumentenrecht aan de RUG. Ze begon haar week met een peiling op Twitter. Helaas is een Twitter-peiling een slecht soort peiling.

Een wil erg frivole grafiek over een Schotse peiling

Een groot deel van de Schotse bevolking wil dat Schotland onafhankelijk wordt van Engeland. Dat blijkt uit een peiling van ‘Business for Scotland’. Dat is een netwerk van bedrijven dat campagne voert voor een onafhankelijk Schotland. Op 19 augustus 2020 publiceerde deze organisatie de resultaten van een nieuwe peiling. Daaruit bleek dat nu een meerderheid van 55% van de bevolking voor onafhankelijkheid is. De uitslag werd in beeld gebracht in de vorm van een wel heel erg frivole, maar slecht leesbare grafiek. Die grafiek kan een stuk beter!

Peilingen voor de presidentsverkiezingen in de VS

Om de vier jaar zijn er presidentsverkiezingen in de VS. Twee kandidaten nemen het dan tegen elkaar op: een kandidaat van de Republikeinse Partij en een kandidaat van de Democratische Partij. Soms zijn er nog andere, onafhankelijke kandidaten, maar die spelen geen rol van betekenis. In 2020 gaat de strijd tussen de Republikein Donald Trump en de Democraat Jo Biden. Beide kandidaten zijn voortgekomen uit voorverkiezingen die in de 50 staten zijn gehouden.

Deze grafiek van de NOS heeft diverse tekortkomingen

Op 20 augustus 2020 deed het NOS-Journaal van 20.00 uur uitgebreid verslag van de acties en debatten over de verhoging van de salarissen van verpleegkundigen. In het verslag toonde presentator Winfried Baijens een grafiek waarin hij de salarissen van verpleegkundigen vergeleek met die van gemeenteambtenaren en leraren van de basisschool. Met deze grafiek was van alles mis. Hij had diverse tekortkomingen.

Bierproductie in de EU in 2019: Een bierglas is geen statistiek!

Op 7 augustus 2020 was het weer ‘International Beer Day’. Ter gelegenheid daarvan publiceerde Eurostat, het statistisch bureau van de EU, een statistiek over de bierproductie in Europa in 2019. Uit deze statistiek bleek dat Duitsland dat grootste producent van bier was. De statistiek bevatte ook een grafiek met de bierproductie per land. Je zou een staafdiagram verwachten, maar het werd een bierglas. Daarmee werd de leesbaarheid van de grafiek aangetast.

Deze grafieken van het Leidsch Dagblad kunnen wel wat beter

Op 15 juli 2020 stond er in het Leidsch Dagblad een bericht over NOW-uitkeringen. Dat zijn uitkeringen aan bedrijven die het door de Corona-pandemie moeilijk hebben. Het bericht bevatte twee grafieken die aangaven waar het geld naartoe is gegaan. Het gaat om staafdiagrammen. De keuze voor staafdiagrammen is een goede. Er zijn gelukkig geen cirkeldiagrammen gebruikt. Aan de opmaak van de staafdiagrammen valt echter nog wel het een en ander te verbeteren.