PeilingPraktijken

Alles over goede en slechte peilingen.

Weblog

Deze biergrafiek van de NOS ziet de verhoudingen niet zo scherp

Op 19 april 2018 had het NOS-Journaal van 20:00 uur een item over de consumptie van alcoholvrij bier. De boodschap was dat die consumptie behoorlijk is toegenomen. Om dit te illustreren toonde het Journaal een grafiek. Helaas was dit niet zo’n goede grafiek. Bij de constructie ervan was een veel voorkomende fout gemaakt.

Is het een grafiek of een stapel suikerklontjes?

Op 16 april 2018 had het NOS-journaal van 20:00 uur een item over de suikerconsumptie in Nederland. Aanleiding was de invoering van een suikertax in het Verenigd Koninkrijk. Dit lijkt een succes te zijn, want veel frisdrankproducenten hebben het suikergehalte in hun drankjes ijlings verminderd. Presentatrice Annechien Steenhuizen vergeleek de suikercompositie in Nederland met die in andere landen. Dat deed ze aan de hand van een grafiek. Of was het geen grafiek?

Hoe breng je het referendum goed in beeld?

Op 21 maart 2018 waren er gemeenteraadsverkiezingen. Tegelijk daarmee was er ook een referendum over de nieuwe Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten. De toch wel wat verrassende uitslag was dat een meerderheid van 49,4 procent tegen de nieuwe wet was en een minderheid van 46,6 procent voor. Diverse media gebruikten grafieken om die uitslag in beeld te brengen. Soms deden deze dat in de vorm van een thematische kaart, zoals die van LocalFocus. Voor elke gemeente is aangegeven of die in meerderheid voor (blauw) of tegen (rood) de wet was. Dit is echter niet de beste manier om een goed beeld van de uitslag te krijgen.

Nijmegen in de race naar slechtste grafiek ooit

Op 21 maart 2018 waren er gemeenteraadsverkiezingen. De leidde tot een stroom van grafieken in de media. En al die grafieken poogden op een of andere manier verkiezingsuitslagen weergegeven. Sommige grafieken zaten goed in elkaar. Daarom gaven ze en goed en helder beeld van de verkiezingsuitslag. Maar er zaten ook wel heel slechte grafieken tussen. Die zetten de gebruiker alleen maar op het verkeerde been. De grafiek van de Gemeente Nijmegen die een dag na de verkiezingen via Twitter langs kwam, spant misschien wel de kroon. Bijna elke denkbare fout kon je daarin aantreffen.

Wie is er niet online?

Het aantal online peilingen neemt steeds verder toe. De bekende onderzoeksbureaus in Nederland doen vrijwel al hun peilingen online. In het Verenigd Koninkrijk zijn de peilingen deels online en deels telefonisch. En ook in de Verenigde Staten zie je een mix van online en telefonisch. Voor een valide internet peiling moet de bevolking met internet een goede afspiegeling zijn van de hele bevolking. En daarbij helpt het als de internetdekking (het percentage mensen met internet) hoog is. Is dat zo?

Een ‘fake graph’ in De Morgen

Jonge gezinnen ontvluchten de stad. Dat was de kop van een artikel in de Belgische krant De Morgen op 12 maart 2018. Deze ontwikkeling werd geïllustreerd met een grafiek van het verloop door de Jaren heeft van het aantal Jonge gezinnen in de stad Antwerpen. Helaas ging het weer mis met onderstaande grafiek, waardoor de lezers een verkeerd beeld krijgen van deze ontwikkeling.

Noord-Koreaanse toestanden in Sittard-Geleen

Ruim 90 procent van de mensen die de enquête van ‘Burgers Eigen Baas’ hebben ingevuld, is ontevreden over de wijze waarop fusiegemeente Sittard-Geleen wordt bestuurd. Met dit bericht kwam het dagblad De Limburger op 27 februari 2018. Je zou zeggen dat deze uitkomst overduidelijk is. Het zijn bijna Noord-Koreaanse cijfers. Bij nadere beschouwing is er echter toch wel ruimte voor twijfel. Kun je de uitkomsten van deze peiling wel generaliseren naar de hele bevolking? Nou nee.

Een flutpeiling van het AD over zomer/wintertijd

‘Duidelijke steun voor afschaffen zomer/wintertijd nu op peiling van @ADnl !’ Dat was de reactie van Europarlementariër Annie Schreijer-Pierik op de uitkomst van een peiling in het AD op 8 februari 2018. Zij wil de zomer/wintertijd graag afschaffen en ze zal dus blij geweest zijn met de 62% voorstanders van afschaffen van de zomer/wintertijd. De vraag is echter wat deze peiling waard is. Helaas niet veel. Het is een flutpeiling.

Een flutpeiling van de gemeente Alphen a/d Rijn

De gemeente Alphen aan den Rijn wil graag weten wat de inwoners van haar informatiebronnen vinden. Daarom laat de gemeente een onderzoek uitvoeren naar de bekendheid en het gebruik van de gemeentelijke informatievoorziening. Met de resultaten van het onderzoek wil de gemeente de informatievoorziening verbeteren en de website www.alphenaandenrijn.nl vernieuwen. Aldus de aankondiging van een peiling onder de inwoners. Helaas rammelt deze peiling aan alle kanten, de peiling is niet representatief en de vragenlijst laat te wensen over.

Twitter-peilingen zijn flutpeilingen

Een goede peiling is een peiling waarbij je respondenten selecteert met behulp van een aselecte steekproef. Dat is niet zo eenvoudig. Daarom worden vaak alternatieve technieken toegepast. Die leveren wel data op, maar die zijn niet noodzakelijk representatief. Een goed voorbeeld van zo’n niet representatieve peiling is een Twitter-peiling. Daarbij gebruik je gegevens die via Twitter zijn verzameld. Denk maar eens aan de éénvraags peilingen die je vaak tegenkomt op de websites van de media. Die zijn verre van representatief. Matt Singh van Number Cruncher Politics toont met een voorbeeld nog eens aan hoe ver een Twitter-peiling ernaast kan zitten.

Een grafiek in de Daily Mail: manipulatie of luiheid?

Op 22 februari 2017 publiceerde de Engelse krant Daily Mail een artikel over de ontwikkeling van de economie in het Verenigd Koninkrijk. Het artikel bevatte onderstaande grafiek met het voorlopige en het definitieve groeicijfer van het GDP (Gross Domestic Product). Het definitieve groeicijfer (0,7) is hoger dan het voorlopige cijfer (0,6). Volgens de Daily Mail worden hiermee de aanvankelijk sombere voorspellingen van de economen gelogenstraft. En de krant zag het als een steuntje in de rug voor de pro-Brexit regering. Er is echter wel wat mis met deze grafiek.

NOS-publieksonderzoek: schieten met een niet goed afgesteld kanon op een mug

Op 21 maart 2018 zijn er gemeenteraadsverkiezingen. En dus peilen de media alvast wat er leeft onder de kiezers. Op 7 januari 2018 startte ook de NOS met een peiling. De NOS werkte samen met de regionale omroepen. Doel was te weten komen wat de kiesgerechtigden belangrijk vinden, en waar hun gemeente in hun ogen goed en slecht in is. Uiteraard krijgt de NOS zo veel informatie over wat er leeft bij de kiezers. Die informatie is vervolgens bruikbaar in allerlei reportages. Maar daarmee zijn de mogelijkheden van deze gegevens ook uitgeput. Men moet niet de fout maken te denken, dat dit een representatief onderzoek is. Dat is het niet.

Peiling over busvervoer in Woerden vliegt uit de bocht

Op 3 januari 2018 kwam de SP in de gemeente Woerden met een peiling over het openbaar vervoer in deze gemeente. De SP wilde daarmee meten of er behoefte is aan veranderingen in het busvervoer voor Woerden. Het is de vraag of deze peiling een goed beeld geeft van wat er leeft bij de inwoners van Woerden. De peiling zit namelijk nogal slecht in elkaar.

De robopolls zaten er naast bij de verkiezingen in Alabama

Een harde verkiezingsstrijd met een verrassende uitslag. Zo kun je de Senaatsverkiezing in de Amerikaanse staat Alabama wel kenschetsen. De Democratische kandidaat Doug Jones versloeg de Republikein Roy Moore. Moore was omstreden na beschuldigingen van het aanranden van tienermeisjes. Zagen de peilingen deze uitslag aankomen?

Hoeveel fouten kun je maken in een grafiek?

Op de website van Bloomberg (BloombergView) verscheen 22 november een grafiek waaruit je kan aflezen hoeveel mensen in de wereld door de jaren heen in extreme armoede leven. Volgens Bloomberg toont de grafiek hoe het aantal extreme arme mensen begint aft e nemen na het einde van het Kolonialisme. Er is toch wel heel veel mis met deze grafiek.

Het blijft oppassen met choropleten

Op 7 november waren er verkiezingen voor een nieuw gouverneur in de Amerikaanse staat Virginia. Het was een mooie dag voor de Democraten, want de Democratische kandidaat Ralph Northam versloeg de Republikein Ed Gillespie. Het is gebruikelijk om verkiezingsuitslagen als deze in de vorm van een choropletische kaart weer te geven. Dat is een kaart die verdeeld is in geografische gebieden en elke gebied krijgt de kleur van de bijbehorende verkiezingsuitslag. Helaas geeft zo’n choropleet vaak een verkeerd beeld.

Oh, oh, dat cirkeldiagram

Er zijn allerlei manieren om de uitkomsten van opiniepeilingen grafisch weer te geven. Heel vaak zie je cirkeldiagrammen en staafdiagrammen langskomen. Vooral cirkeldiagrammen (taartdiagrammen) zijn populair. Helaas, want de interpretatie van cirkeldiagrammen is vaak lastiger dan die van staafdiagrammen. Een mooi voorbeeld hiervan was te vinden in de Political Monitor van October 2017 van de Britse peiler Ipsos MORI.

Is het geloof in reïncarnatie echt zo groot?

Ruim een kwart van de Nederlanders gelooft dat ze na hun dood terugkomen als een nieuw wezen. Huisdieren als een kat en hond of een vogel zijn favoriet. Aldus één van de uitkomsten van een peiling in opdracht van uitvaartverzekeraar Nuvema. De uitkomsten van deze peiling zijn terug te vinden op de website van de uitvaartverzekeraar, www.nuvema.nl. Daar is echter weinig terug te vinden over opzet en uitvoering van deze peiling. Dus moet je je afvragen of dit een deugdelijke peiling is.

Weer een slordige uitspraak van Kiesraad over referendum

Op woensdag 1 november 2017 maakte de Kiesraad bekend dat er 384.126 geldige verzoeken zijn ingediend voor het houden van een referendum over de Wiv. Omdat dit aantal groter is dan 300.000, kan het referendum dus doorgaan. De uitspraak van de Kiesraad is echter onjuist. In werkelijkheid weet de Kiesraad niet hoeveel geldige verzoeken er zijn. Het aantal van 384.126 is dus hooguit een schatting.

Deze grafiek wordt niet beter van al die pompoenen

Op 31 oktober is het Halloween. Dit feest wordt traditioneel gevierd in Angelsaksische landen als Amerika, Engeland, Canada en Ierland. Het feest wordt echter ook steeds populairder in Nederland en andere Europese landen. Eurostat, het statistisch bureau van de EU, vond het zelfs nodig een statistiek over de pompoenproductie te publiceren. Helaas was het wel een slechte grafiek.