PeilingPraktijken

Alles over goede en slechte peilingen.

2021

Deze grafiek van GroenLinks over CO2-uitstoot kan wel beter

Op 15, 16 en 17 maart 2021 waren er weer verkiezingen voor de Tweede Kamer. Tijdens de verkiezingscampagne waren de politieke partijen behoorlijk actief op de sociale media. Dat was ook het geval bij GroenLinks. Op de dag van de verkiezingen gaf lijsttrekker Jesse Klaver van GroenLinks, in een Youtube-video vijf redenen om op GroenLinks te stemmen. Een van die redenen was dat GroenLinks zorgt voor de grootste vermindering van de uitstoot van CO2. In het filmpje werd onderstaande grafiek gebruikt. Op die grafiek valt wel het een en ander aan te merken.

Wees voorzichtig met het gebruik van voxpops

Steeds vaker gebruiken media zogenoemde voxpops. Een voxpop is een kort videofragment waarin een onderzoeker de ‘gewone’ man of vrouw bevraagt over een in de regel actueel onderwerp. Voxpops worden soms straatpeilingen genoemd, wat de indruk wekt dat ze een vorm van opinieonderzoek (een soort peilingen) zijn. Dit is echter meestal niet het geval. Daarom is voorzichtigheid geboden met het gebruik en de interpretatie van voxpops. En een scherp besef van wat het wel (journalistieke impressie) en niet (vorm van opinieonderzoek) is.

Een slechte grafiek van Nieuwsuur over vaccinatie

In de aanloop naar de verkiezingen van 17 maart 2021 was er in de media veel aandacht voor de politieke partijen en hun programma’s. Nieuwsuur kwam met een reeks thema-uitzendingen rondom de 13 grootste partijen. Op 2 maart was Esther Ouwehand van de Partij voor de Dieren aan de beurt. Tijdens het gesprek toonde presentator Mariëlle Tweebeeke onderstaande grafiek. Er is van alles mis met deze grafiek. Waarom zo’n onzinnig cirkeldiagram (of eigenlijk donut-diagram), terwijl een staafdiagram (of een dotplot) veel beter is?

Waarom toch weer een cirkeldiagram?

In januari en februari 2021 waren er grote verschillen te zien tussen het aantal toegediende Corona-vaccines in de Europese landen. Vooral de Engelse kranten maakten duidelijk dat het Verenigd Koninkrijk daarbij aan kop lag. Op 1 februari 2021 presenteerde de Daily Mail Online onderstaand cirkeldiagram. Hij bevat het aantal toegediende vaccines in 21 Europese landen. Het is de stand op 26 januari 2021. Dit cirkeldiagram heeft een aantal tekortkomen. Hij roept de vraag op waarom niet een veel eenvoudiger en veel leesbaarder staafdiagram is gebruikt.

Publieksonderzoek van de NOS is niet representatief

Op 15, 16 en 17 maart 2021 zijn er Tweede Kamerverkiezingen. De media peilen dan ook volop wat er zoal leeft onder Nederlandse kiezers. Ook de NOS wil weten wat zij belangrijk vinden en waarover zij zich zorgen maken. Daartoe nodigt de NOS burgers uit om mee te doen aan haar zogenoemde ‘publieksonderzoek’. Geen opinieonderzoek, aldus de NOS in de eigen verantwoording, ‘maar een middel om ervaringen en verhalen van mensen te horen en te peilen wat er leeft. Het helpt de NOS nog beter te berichten over wat er leeft in Nederland’. Het is te hopen dat de NOS handelt in het volle besef van deze bescheiden ambitie. Want het is van groot belang te weten dat dit onderzoek geen representatieve peiling is en dat de gehanteerde vragenlijst aanzienlijke tekortkomingen kent. Voorzichtigheid en terughoudendheid met de uitkomsten van dit onderzoek zijn geboden!

Wilde de meerderheid wel thuisblijven met oud en nieuw?

Stand.nl is een radioprogramma dat dagelijks (op werkdagen) wordt uitgezonden op NPO Radio 1. In het programma komt dagelijks een actuele kwestie aan de orde met een actuele stelling. De luisteraars kunnen over de stelling online of per telefoon stemmen (eens of oneens). Als peiling zit Stand.nl niet goed in elkaar. Het is geen representatieve peiling en dus kun je de uitkomsten niet generaliseren naar de hele bevolking. We illustreren de tekortkomingen van deze peiling aan de hand van een voorbeeld.