PeilingPraktijken

Alles over goede en slechte peilingen.

2022

Een twijfelachtige peiling van Omroep Brabant

Op vrijdag 26 augustus 2022 publiceerde Omroep Brabant de uitkomsten van een peiling over de politieke voorkeur van de kiezers in Noord-Brabant. Daaruit bleek (volgens de kop boven het bericht) dat Brabantse CDA-kiezers massaal overlopen naar BBB en Omtzigt. Helaas gaf het bericht geen enkele informatie over de manier waarop de peiling was opgezet en uitgevoerd. Je kon dus niet vaststellen of hier sprake was van een deugdelijk peiling. Daarmee komt de vraag op of de conclusies van de krant wel correct waren. Dit vraagt om een nadere analyse.

Een slecht cirkeldiagram over de stikstofproblemen

De regering heeft besloten dat de boeren hun veestapel drastisch moeten verminderen. Deze maatregel is nodig om iets aan de uitstoot van stikstof te kunnen doen. Maar de boeren zijn niet de enige sector die stikstof produceert. EenVandaag had op 4 juli 2022 hierover een item. Daarin ging over de mogelijkheden van stikstofreductie bij de binnenvaart. In dit item werd de grafiek hieronder getoond. Op dit cirkeldiagram, of eigenlijk een donutdiagram, valt nogal wat aan te merken.

Meer inzicht met een mozaïekplot?

Op 22 juni 2022 demonstreerden tienduizenden boeren in Stroe tegen het stikstofplan van het kabinet. Volgens dit plan moet op veel plekken de uitstoot van stikstof drastisch naar beneden. De veestapel moet 30 procent krimpen en veel boeren moeten stoppen. Het EenVandaag Opiniepanel peilde de meningen over het stikstofplan. Hoe denken de stemmers op verschillende politieke partijen over dit plan? Voor het presenteren van de uitkomsten van de peiling gebruikte EenVandaag een stapeldiagram. Dat is een geschikte grafiek, maar er zijn nog andere mogelijkheden. Denk, bijvoorbeeld, eens aan een mozaïekplot.

Is deze grafiek van de Nationale Politie wel een grafiek?

Op 18 mei 2022 werd de Jaarverantwoording 2021 van de Politie Nederland gepubliceerd. Die bevat een overzicht van de belangrijkste ontwikkelingen en resultaten van de politie in 2021. Vooraan in dit overzicht staat een korte samenvatting van een aantal cijfers. Daarbij zijn drie grafieken over ‘high impact crimes’. Dat zijn woninginbraken, straatroven en overvallen. Er is nogal wat mis met die grafieken. We leggen het uit aan de hand van de grafiek over woninginbraken.

De peilingwijzer in een andere vorm

De Peilingwijzer is een peiling die de peilingen voor de Tweede Kamerverkiezingen van drie andere peilers (Ipsos/EenVandaag, I&O Research en Kantar) combineert tot een soort gemiddelde peiling. De Peilingwijzer is ontwikkeld door Tom Louwerse van de Universiteit Leiden. De NOS en andere media melden regelmatig de uitkomsten van deze peiling. De uitkomsten van elke peiling worden meestal gemeld in de vorm van een staafdiagram. Zo’n staafdiagram bevat heel wat informatie en is daardoor niet altijd makkelijk leesbaar. Daarom doen we een poging een andere vorm te vinden. We experimenteren daarvoor met een dotplot.

Peilingen voor de presidentsverkiezingen in Frankrijk in 2022

Op 24 april 2022 waren er weer presidentsverkiezingen in Frankrijk. De eerste ronde werd gewonnen door Emmanuel Macron. En Marine Le Pen eindigde op de tweede plaats. Dus namen zij het in de tweede ronde tegen elkaar op. De verschillen tussen beide kandidaten waren klein. Het was spannend. Macron leek in de peilingen een kleine voorsprong te hebben. Hoe goed waren die peilingen? Tijd voor een andere analyse.

De hypotheekrente stijgt niet zo snel als deze grafiek suggereert

De hypotheekrente is volop in beweging. Om de ontwikkelingen goed in beeld te brengen, ligt het voor de hand om van de cijfers een lijndiagram te maken. Dat is een grafiek waarin je de tijd op de horizontale as afzet en het te tonen verschijnsel (hier de hypotheekrente) op de verticale as. Om te voorkomen dat zo’n grafiek je op het verkeerde been zet, is het belangrijk dat de verticale as bij 0 begint. De Hypotheekshop maakte een grafiek waarin niet aan deze voorwaarde was voldaan.

Peilen in Rusland is nog niet zo eenvoudig

Kun je in Rusland onder de huidige omstandigheden een methodologisch verantwoorde peiling houden? Kun je een representatieve steekproef van Russen trekken? En geven de personen in de steekproef dan eerlijk antwoord op de gestelde vragen? Vrije meningsuiting is immers amper mogelijk, de pers is aan banden gelegd en demonstranten worden onmiddellijk gearresteerd. Twee onderzoekers (Philipp Chapkovski en Max Schaub deden toch een poging tot een opiniepeiling. Ze probeerden de mening van de Russen te meten over de acties van het Russische leger in Oekraïne. Dat blijkt toch niet zo eenvoudig te zijn.

Een peiling in Nijmegen voor de gemeenteraadsverkiezingen

Op 14, 15 en 16 maart 2022 waren er weer gemeenteraadsverkiezingen. En natuurlijk waren er ook weer peilingen. Opvallend was dat niet alleen de media peilingen lieten uitvoeren, maar ook de politieke partijen zelf. Zo gaf D66 opdracht aan Maurice de Hond om peilingen te doen in een aantal grote steden. We analyseren een van die peilingen en dat is de peiling in Nijmegen. Daaruit bleek dat D66 wel eens de grootste partij kon worden. Was dit nu een goede peiling?

De medailles van de Olympische Winterspelen in beeld

Op 20 februari werden de Olympische Spelen van 2022 in Peking afgesloten. En natuurlijk komt dan de vraag op hoe goed de Nederlandse deelnemers het hebben gedaan. Dat vertaald zich meestal in de vraag hoeveel medailles ze hebben gewonnen. En dan komt ook de vraag op of ‘we’ het beter of slechter hebben gedaan dan bij vorige Olympische Spelen. Dus maken de media overzichten van de door de jaren heen behaalde medailles. Die overzichten zijn lang niet altijd eenvoudig te interpreteren. Waarom niet een grafiek gemaakt? We geven een voorbeeld van een grafiek die informatief en leesbaar is.

Ziekenhuisbezetting van coronapatiënten: welke grafiek is het beste?

De maatregelen tegen corona worden in drie grote stappen snel versoepeld. Dat maakte minister Ernst Kuipers van Volksgezondheid bekend op een coronapersconferentie op dinsdag 15 februari 2022. Volgens Kuipers kon dit omdat het aantal besmettingen over de piek heen is en de ziekenhuisbezetting (het aantal coronapatiënten) nagenoeg stabiel blijft. Hij illustreerde zijn betoog met een grafiek. Dat is wel een redelijk goede grafiek, maar besef dat je met een andere vormgeving een heel ander beeld kan oproepen.

Is station Overveen echt het beste station van Nederland?

Elk jaar peilen Prorail en NS de tevredenheid van de reizigers met hun station. Ook in 2021 was er weer een StationsbelevingsmonitorOok. Bijna 77.000 reizigers gaven een rapportcijfer aan hun station. Winnaar werd station Overveen. Op de tweede en derde plaats eindigden de stations Driebergen-Zeist en Valkenburg. Kun je nu echt concluderen dat de reizigers Overveen het beste station van Nederland vonden? Nou, daar valt nog wel wat op af te dingen

Een slordigheidje of bewuste manipulatie van het Witte Huis?

Op 27 januari 2022 kwam het Witte Huis in Washington met een bericht op Twitter over de economische groei in de VS. Bijna triomfantelijk werd gemeld dat die economische groei (5,7% van het GDP) in 2021 de grootste was sinds 1984. In de tweet was een grafiek opgenomen. Helaas klopte die niet. Was er sprake van een slordigheidje of van bewuste manipulatie?

Goed vormgegeven grafieken over coronavaccins

Op dinsdag 25 januari 2022 was er weer een persconferentie van premier Mark Rutte en minister Ernst Kuipers over de stand van zaken met betrekking tot de coronapandemie. Tijdens de persconferentie toonden ze een grafiek (van het RIVM) met een overzicht van de vaccinaties. Velen waren het er over eens dat dit een duidelijke, goed vormgegeven grafiek was. Maar er zijn ook nog wel wat andere manieren om deze informatie in beeld te brengen.

Waarom toch een cirkeldiagram?

Experts op het terrein van grafieken adviseren vaak om geen cirkeldiagrammen te gebruiken, maar de voorkeur te geven aan staafdiagrammen. Cirkeldiagrammen zien er weliswaar zo op het oog leuk uit, maar het is lang niet altijd eenvoudig om de juiste boodschap in de cijfers te zien. In het Leidsch Dagblad van 6 januari 2022 stond een cirkeldiagram dat niet heel slecht was, maar toch wel enige tekortkomingen had. Met een staafdiagram heb je deze problemen niet.

Waarom deze kromgetrokken staafdiagrammen?

Een meerderheid van de bevolking van Nederland is zich ervan bewust dat klimaatverandering een probleem is, en maakt zich zorgen over de gevolgen ervan voor toekomstige generaties. Dit bewustzijn vertaalt zich echter niet altijd in duurzaam handelen. Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) deed onderzoek naar hoe duurzaam wij ons gedragen. De uitkomsten van dit onderzoek waren terug te vinden in de publicatie ‘Nederland in Cijfers, editie 2021’. Die publicatie bevatte een paar ongewone grafieken die je wel heel makkelijk op het verkeerde been kunnen zetten. Je kunt je afvragen waarom dit type statistiek is gebruikt en niet het veel gangbaardere staafdiagram.